Chào mừng bạn đến với chúng tôi
Kết quả 1 tới 3 của 3
  1. #1
    Senior Member
    Ngày tham gia
    Jan 2013
    Bài viết
    497

    Lý Bí - Lý Nam Đế

    Lý Bí là người dựng lập nên nước Vạn Xuân. Nhiều nguồn sử liệu cho thấy tổ tiên của ông là người thuộc tộc Bách Việt, vào cuối thời Tây Hán thì trốn đến Giao Châu để tránh nạn binh đao.Về sự ra đời của Lý Bí, “Việt Thường thị tiền Lý Nam Đế ngọc phả cổ lục” có ghi chép rằng:“Một hôm, Thái bà nằm nghỉ ở ngoài sảnh đường thiếp đi, bỗng thấy trời đất tối đen, ngước nhìn thấy từ trên trời có đám hào quang ngũ sắc trong đó có hai rồng, một màu trắng, một màu vàng, cùng tranh giành sao Thái dương. Sao Thái dương bỗng nhiên giáng xuống miệng Thái bà, rồng vàng giáng thẳng xuống bụng Thái bà.Thái bà bỗng tỉnh dậy, biết đó là giấc mộng, liền nói với Thái ông. Thái ông nói rằng theo như báo mộng thì tất thị nhà ta có phúc lớn.Vào giờ Thìn ngày 12 tháng 9 năm Quý Tỵ sinh hạ 1 nam. Thần tướng lẫm liệt, diện mạo khác thường, mày như mày vua Nghiêu, mắt như mắt vua Vũ, lưng như lưng vua Thang, quả là không phải người thường. Khi sinh có mây sa sầm, mưa gió nổi lên, hương thơm đầy phòng, khí lành tràn ngập trong phòng”.Tranh sơn dầu trên gỗ thế kỷ 18 thời Lê Trung Hưng, vẽ Lý Nam Đế. (Ảnh wikipedia.org)
    Thuở nhỏ Lý Bí tỏ ra là một đứa trẻ thông minh, lên 5 tuổi thì cha mất, 2 năm sau thì mẹ cũng qua đời, Lý Bí chuyển đến ở cùng người chú ruột.Một hôm có một vị thiền sư đi ngang qua nhìn thấy cậu bé Lý Bí khôi ngô, tuấn tú, liền xin mang lên chùa nuôi dạy. Sau 10 năm chuyên cần đèn sách, Lý Bí học rộng hiểu sâu, giỏi cả văn võ.
    Chiêu mộ binh mã, khắp nơi kéo về hưởng ứng

    Thấy ông có tài, Thứ sử Tiêu Tư của nhà Lương mời ông làm chức Giám quân ở Đức Châu (huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay). Làm quan rồi ông mới thấy chính quyền nhà Lương đối xử rất hà khắc và tàn bạo với người dân. Bất bình với việc đô hộ tàn ác này, ông từ quan về quê chiêu mộ binh mã chống lại chính quyền đô hộ.Lý Bí chiêu binh khởi nghĩa. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)
    Được nhiều người hưởng ứng, quân của Lý Bí ngày càng lớn mạnh, thanh thế vang xa. Tù trưởng vùng Chu Diên (Hải Dương ngày nay) là Triệu Túc cùng con trai là Triệu Quang Phục đem quân về hợp với quân của ông.Nhiều người nuôi chí chống lại ách đô hộ của nhà Lương, nhưng chưa tìm được cơ hội, nay nhận thấy cơ hội đã đến đều gia nhập quân của Lý Bí. Như cha con Phạm Lương và Phạm Thị Toàn đã bán cả tài sản gia nhập nghĩa quân. Các hào kiệt, tù trưởng, thủ lĩnh các địa phương cùng lần lượt theo về với Lý Bí.Lập nước Vạn XuânCuối năm 541, Lý Bí chia quân tiến đánh quân Lương, quân của Thứ sử Tiêu Tư không sao địch nổi. Các cánh quân của Lý Bí cùng tiến đánh thành Long Biên, Thứ sử Tiêu Tư thua trận phải bỏ chạy về Quảng Châu.Lý Bí tiến quân. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)

    Năm 542, quân Lý Bí chiếm được các châu thuộc phía Bắc, ông lại cho quân đánh xuống phía Nam thu phục được toàn bộ Giao Châu.
    Cuối năm 542, vua Lương Vũ Đế sai Tôn Quýnh và Lương Tử Hùng đem binh sang lấy lại Giao Châu. Nghe danh tiếng đội quân Lý Bí, 2 viên tướng này không dám đưa quân sang ngay mà xin đợi đến mùa thu sang năm, nhưng Vua Lương không đồng ý, yêu cầu tiến đánh ngay.Lý Bí cho quân chủ động đến bán đảo Hợp Phố (khu vực huyện Hợp Phố thành phố Bắc Hải tỉnh Quảng Tây và bán đảo Lôi Châu tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc hiện nay) để đón đánh.Quân Lương vừa kéo đến thì bị quân của Lý Bí đổ ra đánh, nữ tướng Phạm Thị Toàn tham gia trận đánh này lập được công lớn. Quân Lương 10 phần thì chết 6, 7 phần, hoàn toàn tan rã.Quân Lương thua trận. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)

    Lợi dụng lúc quân Giao Châu tiến đến phía Bắc đánh quân Lương, thì quân Lâm Ấp ở phía Nam vượt dãy Hoành Sơn chiếm quận Nhật Nam, rồi kéo quân tiến đánh quận Cửu Đức.
    Lý Bí liền sai tướng Phạm Tu xuống phía Nam đánh Lâm Ấp. Nữ tướng Phạm Thị Toàn vừa đánh tan quân Lương ở phía Bắc xong cũng xuống Nam cùng tướng Phạm Tu đánh bại quân Lâm Ấp.Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi vua, xưng là Lý Nam Đế, định đô ở cửa sông Tô Lịch, đặt tên nước là Vạn Xuân với mong muốn giang sơn xã tắc mãi đến muôn đời.Lý Nam Đế cho xây chùa Khai Quốc, sau này đổi tên thành chùa Trấn Quốc, nằm trên bán đảo nhỏ của hồ Tây. (Ảnh từ hodovietnam.vn)

    Triều đình được thành lập với hai ban văn, võ. Triệu Túc làm Thái phó đứng đầu ban võ, Tinh Thiều đứng đầu ban văn.
    Tranh sơn dầu trên gỗ thế kỷ 18 thời Lê Trung Hưng, vẽ Lý Nam Đế cùng hoàng hậu và triều thần. (Ảnh từ Wikipedia)

    Nữ tướng từ chối ngôi vị vương phi, lập chùa đi tu

    Khi triều đình đã ổn định, Lý Nam Đế nhớ đến nữ tướng Phạm Thị Toàn. Trong mắt mọi người, bà xinh đẹp, nết na, không chỉ giỏi văn chương mà võ công cũng là đệ nhất, luôn dẫn đầu quân xông pha trận mạc, tham gia tất cả các trận đánh quan trọng, hết đánh quân của Thứ sử Tiêu Tư, lại đánh tan quân Lương ở Hợp Phố, đánh bại quân Lâm Ấp ở phía Nam. Tất cả những chiến thắng quan trọng đều có công đầu của nữ tướng tiên phong Phạm Thị Toàn.(Ảnh minh họa từ kienthuc.net.vn)

    Vua Lý Nam Đế ngỏ ý muốn Phạm Thị Toàn vào cung làm vương phi, cùng mình hưởng cảnh thái bình. Thế nhưng vị nữ tướng này đã từ chối:
    “Vì sự nghiệp phục quốc mà phận gái liễu bồ nghĩ cũng phải góp phần gánh vác, đó là tâm nguyện lớn lao không mong gì hơn. Nay việc lớn đã thành, chỉ xin cho thiếp ở lại chốn quê hương chăm sóc phần mộ cha mẹ, vui với cảnh ruộng đồng, hàng ngày nghe câu kinh tiếng kệ.”Biết không thể gượng ép, nhà vua đành chấp thuận. Phạm Thị Toàn về quê lập chùa tịnh tu cho đến lúc mất. Sau khi bà qua đời, người dân đã lập đền thờ tôn bà làm Thành Hoàng.Năm 1103, vua Lý Nhân Tông sắc phong cho Phạm Thị Toàn là “công chúa ni cô”, tương truyền bà rất linh thiêng, từng hiển linh giúp cho quân tướng nhà Trần đánh thắng giặc Nguyên Mông.(Còn nữa)Trần Hưng
    Nguyễn Ngọc Hùng

  2. #2
    Senior Member
    Ngày tham gia
    Jan 2013
    Bài viết
    497
    Nước Vạn Xuân – P2: Cuộc chiến chống quân Lương

    Thứ năm, 02/11/2017 | 06:11 GMT + 72,145 lượt xem


    Dù chỉ tồn tại 58 năm, nhưng nước Vạn Xuân đã trải qua 3 đời vua, đằng sau đó là câu chuyện về những con người quả cảm, mong muốn xây dựng một vùng đất thịnh vượng mãi mãi.

    Tiếp theo phần 1, không muốn mất vùng đất Giao Châu, tháng 5 năm 545, nhà Lương cho viên tướng giỏi nhất của mình là Trần Bá Tiên đem 8 vạn quân sang đánh Vạn Xuân.Đền thờ Lý Nam Đế ở xã Văn Lương – Phú Thọ. (Ảnh từ phutho.gov.vn)Lý Nam Đế chống quân Lương

    Lý Nam Đế đưa 3 vạn quân phòng thủ vùng đồng bằng sông Hồng. Trần Bá Tiên cho quân theo đường thủy đến. Trận đánh diễn ra rất ác liệt ở Chu Diên (phía đông Hà Nội ngày nay, giáp ranh giữa các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương và Hưng Yên), Lý Nam Đế thua trận rút về sông Tô Lịch.Tại Sông Tô Lịch, quân Vạn Xuân lập các chiến lũy một cách vội vàng, nên khi quân Lương tiến đánh không thể chống nổi, các tướng Tinh Thiều và Phạm Tu đều tử trận. Lý Nam Đế dẫn quân chạy về thành Gia Ninh (xã Thanh Đình, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ ngày nay).Một khúc sông Tô Lịch xưa kia. (Ảnh từ 36phophuong.vn)Tháng giêng năm 546, Trần Bá Tiên dẫn quân tiến đánh Gia Ninh, Lý Nam Đế không cầm cự nổi, chạy thoát vào vùng rừng núi sống cùng với bộ tộc người Lao, đồng thời tập hợp lại lực lượng quyết chiến với quân Lương. Đến mùa thu năm ấy quân Vạn Xuân lên đến 2 vạn, Lý Nam Đế quyết định tiến binh xuống vùng đồng bằng.Lý Nam Đế tập hợp lực lượng. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Quân Vạn Xuân đóng ở hồ Điển Triệt (xã Tứ Yên, huyện Lập Thạch, tỉnh Phú Thọ), các thuyền đậu chật kín cả mặt hồ. Hồ Điển Triệt là hồ điều tiết nước, cung cấp nước cho các con sông xung quanh vào mùa cạn, và đến mùa lũ thì lại nhận nước từ các con sông này.Các thuyền của quân Vạn Xuân đông đúc khiến quân Lương lo lắng đóng ở cửa hồ mà không dám tiến vào. Để động viên binh lính, một buổi tối Trần Bá Tiên cho họp mặt các tướng sĩ lại rồi nói rằng:“Ta cầm quân đã bao lâu nay rồi và quân sĩ hết sức mệt mỏi cả về tinh thần lẫn thể xác. Hơn nữa, chúng ta ở đây trơ trọi không có quân cứu viện mà lại tiến quá sâu vào đất địch. Nếu không chiến thắng được trận này nữa, làm sao có thể hy vọng sống mà về? Nay vì lẽ địch đã mấy lần thua chạy, tinh thần của chúng tất dao động và bọn man di Lao lại không có kỷ luật và không tin cậy được, nên sẽ dễ dàng cho chúng ta tận diệt. Chúng ta chỉ còn một cách là đánh cho đến hơi thở cuối cùng, tập trung tất cả sức mạnh của ta để chiến thắng. Không có lý do gì trì hoãn nữa. Giờ quyết liệt đã điểm.”Các binh sĩ đều im lặng không ai tỏ ra có vẻ hưởng ứng, ngay lúc đấy đột nhiên trời đổ mưa như trút nước, mực nước các con sông lên nhanh và đổ vào hồ Điển Triệt khiến các thuyền của quân Vạn Xuân rối loạn. Nhận thấy đây là cơ hội không thể bỏ qua, Trần Bá Tiên cho quân xuống thuyền theo dòng nước tràn vào hồ tiến đánh.Quân Vạn Xuân bị bại trận. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Tình huống diễn ra bất ngờ khiến quân Vạn Xuân rối loạn, hàng ngũ tan rã. Lý Nam Đế thua trận lại phải chạy vào vùng núi với các bộ tộc Lao, ông tập hợp quân ở thung lũng Khuất Lão ở thượng lưu sông Hồng. Tại đây ông trao quyền đánh quân Lương cho con trái Thái phó Triệu Túc là Triệu Quang Phục.Lý Nam Đế mất ở Khuất Lão ngày 20 tháng 3 năm 548, sau 5 năm lên ngôi. Lý giải về cái chết của Lý Nam Đế sách “Việt Nam văn minh sử cương” của Lê Văn Siêu dẫn một số tài liệu cổ đưa ra 2 luồng nhận định khác nhau, một số sử liệu cho rằng Lý Nam Đế bị bệnh mà mất; nhưng một số sử liệu khác cho rằng một trong các bộ tộc người Lao nhận tiền của Trần Bá Tiên đã làm phản, ám hại và gửi thủ cấp Lý Nam Đế cho Trần Bá Tiên.Phối cảnh đền Mục thờ Đức vua Lý Nam Đế. (Ảnh từ nong nghiep.vn)Lý Thiên Bảo và Lý Phật Tử chống quân Lương

    Anh trai và cháu họ của Lý Nam Đế lần lượt là Lý Thiên Bảo và Lý Phật Tử chạy đến phía Nam ở quận Cửu Đức. Với sự giúp đỡ của thủ lĩnh địa phương là Lý Thiệu Long, họ đã lập được đội quân 2 vạn người. Lý Thiên Bảo cho quân đánh tan quân Lương ở quận Cửu Đức, giết được Thứ sử Trần Văn Giới.Lý Thiên Bảo cho quân Bắc tiến đánh Ái Châu (trước đấy là quận Cửu Chân, nay thuộc vùng đất Thanh Hóa). Thế nhưng Trần Bá Tiên hay tin đã kéo quân chủ lực đến đánh tan quân Vạn Xuân. Lý Thiên Bảo và Lý Phật Tử cùng 1 vạn quân còn lại chạy sang đất Ai Lao (ngày nay thuộc Lào).Trần Bá Tiên hành quân. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Đến Dã Năng, nhận thấy nơi đây đất đai màu mỡ lại rộng rãi, Liên Thiên Bảo cho đóng quân ở đây. Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư ghi chép rằng:“Động Dã Năng ở đầu nguồn Đào Giang, đất phẳng rộng màu mỡ, thuộc đất người Di Lạo ở Ai Lao”.Lý Thiên Bảo cho đắp thành để ở, rồi đặt tên cho Vương Quốc mới là Dã năng, dân chúng tôn ông là Chúa, tự xưng là Đào Lang vương.
    Triệu Quang Phục củng cố lực lượng ở đầm Dạ Trạch

    Trong khi đó, Triệu Quang Phục sau khi được Lý Nam Đế giao lại binh quyền, lãnh trách nhiệm phải đánh quân Lương khôi phục Vạn Xuân, liền tìm nơi hiểm trở để có thể đóng quân.Vị trí đầm Dạ Trạch trên bản đồ. (Ảnh từ nguyentienquang.blogspot.com)Năm 547, Triệu Quang Phục tìm được vị trí tại đầm Dạ Trạch (bãi Màn Trò, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) rộng rãi, cỏ mọc um tùm, bụi rậm che kín, phía giữa đầm có nền đất cao có thể đóng quân. Đầm này toàn là bùn, người ngựa đều rất khó đi, thuyền cũng không thể vào được.Muốn đi qua đầm để đến khu đất ở giữa chỉ có thể dùng thuyền độc mộc nhỏ nhẹ, chống sào đi lướt trên cỏ nước mới vào được. Nếu đi vào mà không quen thuộc đường thì rất dễ bị lạc vì khi nhìn chung quang chỉ thấy thấy cỏ và bụi rậm che kín, dưới đầm lại toàn rắn độc, nếu lỡ rơi xuống thì sẽ bị rắn cắn chết.Triệu Quang Phục sau nhiều lần đánh quân Lương không được đã lui về đầm Dạ Trạch. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Nhận thấy đầm là nơi lý tưởng để phòng thủ, Triệu Quang Phục đã đem 2 vạn người đến đóng ở khu đất cao phía giữa đầm. củng cố lực lượng để quyết chiến với quân Lương.(Còn nữa)Trần Hưng
    Nguyễn Ngọc Hùng

  3. #3
    Senior Member
    Ngày tham gia
    Jan 2013
    Bài viết
    497
    Tại đầm Dạ Trạch, Triệu Quang Phục củng cố lại lực lượng, ban đêm chia quân dùng thuyền độc mộc tiến đánh quân Lương, rồi lại rút vào trong đầm, khiến quân Lương bị thiệt hại nhiều. Người dân vì thế gọi Triệu Quang Phục là Dạ Trạch Vương.Quân Lương đánh Dạ Trạch không được. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Vẫn giữ xưng vương chứ không xưng đế

    Năm 548, nghe tin Lý Nam Đế đã mất, Triệu Quang Phục tự xưng là Triệu Việt Vương nhằm hiệu triệu dân chúng theo mình khôi phục lại đất nước Vạn Xuân.Trong khi đó, Trần Bá Tiên mưu tính cô lập Dạ Trạch, giữ chặt lương thảo, nhằm khiến quân Vạn Xuân hết lương, quân sĩ mệt mỏi, từ đó mà tiêu diệt quân Vạn Xuân.Thế nhưng trong khi Trần Bá Tiên thực hiện kế sách này thì nhà Lương lại có biến. Hầu Cảnh lợi dụng mâu thuẫn giữa các con cháu nhà Lương muốn giành ngôi vua mà làm phản, đem quân đánh kinh thành Kiến Khang, rồi vây vua Lương Vũ Đế ở Đài Thành (tức Cung Thành, Nam Kinh).Triệu Quang Phục chia quân từ đầm Dạ Trạch tấn công quân Lương. (Tranh vẽ: dẫn qua hungyentourism.com.vn)Phải nhanh chóng về nước, Trần Bá Tiên bèn cho Dương Sàn ở lại thống lĩnh binh mã. Triệu Quang Phục nghe tin liền cho quân bất ngờ đánh Dương Sàn. Dương Sàn không chống nổi và bị giết chết, tàn quân Lương chạy về phương Bắc.Cuối năm 550, Triệu Quang Phục lên ngôi vua, khôi phục lại nước Vạn Xuân, định đô ở thành Long Uyển (đến nhà đường gọi là thành Long Biên).Bản đồ lãnh thổ nước Vạn Xuân. (Nguồn: dẫn qua wikipedia.org)Tuy lên ngôi vua, nhưng Triệu Quang Phục vẫn giữ xưng vương chứ không xưng đế. Phải chăng ngài nghĩ rằng thế lực chưa đủ mạnh, hay là ngài cảm nghĩa trước đây được Lý Nam Đế trao binh quyền, giờ làm tròn bổn phận, làm tròn mơ ước “Vạn Xuân”, thì cũng không muốn quá phận? Dẫu sao ngài vẫn là một người kế vị xứng đáng, lại có công thao lược, đánh đuổi ngoại xâm…
    Nương tay với hậu duệ của cố nhân

    Năm 555, sau khi lên ngôi vương nước Dã Năng được 6 năm, Đào Lang Vương Lý Thiên Bảo mất. Do vương không có con nối dõi, mọi người bèn suy tôn cháu họ Lý Nam Đế là Lý Phật Tử lên nối ngôi.Khi Vạn Xuân đã có được cảnh thái bình thì Lý Phật Tử lại ham muốn quyền lực, cho rằng mình mới là người kế vị chính thống, quyết giành ngôi vua nước Vạn Xuân. Năm 557, Lý Phật Tử đưa quân vào đánh với quân của Triệu Việt Vương ở Thái Bình.Hai bên có 5 lần giáp chiến lớn, lần nào quân của Triệu Việt Vương cũng ngăn được quân của Lý Phật Tử. Đại Việt sử ký toàn thư có chép rằng:“Đinh Sửu, năm thứ 10, Lý Phật Tử đem quân xuống miền Đông đánh nhau với vua [Triệu Việt Vương] ở huyện Thái Bình, năm lần giáp trận, chưa phân thắng bại, mà quân của Phật Tử hơi lùi, ngờ là vua có thuật lạ, bèn giảng hòa xin ăn thề.”Triệu Việt Vương có lẽ đã nương tay với hậu duệ của cố nhân, nên mới có chuyện hai quân chưa phân thắng bại, mà Lý Phật Tử đột nhiên xuống nước xin được giảng hòa. Lý Phật Tử hẳn cũng hiểu rằng Triệu Việt Vương – vị Dạ Trạch Vương lão luyện từng dẫn quân Vạn Xuân đánh bại quân Lương – đã nương tay với mình.Triệu Việt Vương. (Tranh vẽ: dẫn qua vinhphuc.gov.vn)Nhận được lời cầu hòa, Triệu Việt Vương nghĩ rằng mình và Lý Phật Tử dù sao cũng người một nhà, từng cùng theo Lý Bí kiến lập nước Vạn Xuân, nên đồng ý. Ông lấy bãi Quân Thần (nay là Bắc Từ Liêm, Hà Nội) làm ranh giới, phía tây thuộc về Lý Phật Tử. Lý Phật Tử cũng xin thề suốt đời giữ hòa hiếu giữa hai bên.Phụ lời thề Lý Phật Tử bất ngờ dấy binh

    Lý Phật Tử được thêm đất, liền dời đến ở thành Ô Diên (xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, Hà Nội ngày nay), đồng thời ngỏ ý muốn con trai Nhã Lang của mình được kết hôn với con gái Cảo Nương của Triệu Việt Vương.Hai thuộc tướng của Triệu Việt Vương là anh em Trương Hống, Trương Hát đã hết lòng khuyên can Triệu Việt Vương không nên đồng ý cuộc hôn nhân này, đồng thời nói rõ bài học Trọng Thủy, Mỵ Châu xưa kia. “Đại Nam quốc sử diễn ca” có mô tả việc này như sau:
    Có người: Hống, Hát họ Trương
    Vũ biền nhưng cũng biết đường cơ mưu,
    Rằng: “Xưa Trọng Thuỷ, Mỵ Châu,
    Hôn nhân là giả, khấu thù là chân.
    Mảnh gương vãng sự còn gần,
    Lại toan dắt mối Châu Trần sao nên?”
    Thế nhưng vì muốn hai bên mãi được thái bình, Triệu Việt Vương không nghe lời khuyên can, đồng ý cuộc hôn nhân, đồng thời lại đồng ý cho Nhã Lang ở rể, vốn không phải là một điều bình thường. Trong thời gian ở rể, Nhã Lang đã tìm hiểu hết cách bố phòng quân của Triệu Việt Vương rồi về báo lại toàn bộ cho Lý Phật Tử.Năm 571, Lý Phật Tử phụ lời thề cho quân bất ngờ đánh úp quân của Triệu Việt Vương. Trong thế trận bị đánh bất ngờ, lại bị lộ hết cách bố phòng, Triệu Việt Vương không thể chống đỡ nổi đành bỏ chạy tìm nơi hiểm yếu. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Triệu Việt Vương chạy đến cửa biển Đại Nha thì cùng đường, không còn lối thoát, đành nhảy xuống biển tự vẫn…
    Lý Phật Tử xuôi đông gây hấn
    Triệu Việt Vương dừng bước hơn thua
    Năm lần đụng trận năm lần thắng
    Chiến địa mang mang ngọn gió lùa
    Một lần Phật Tử xin hòa giải
    Triệu Vương thành ý bỏ binh đao
    Cùng nguồn quân trước quân sau ấy
    Mà cứ thù nhau có lẽ nào?
    Nghĩa tình họ Lý thời Nam Đế
    Nhượng đất Quân Thần bãi phân ranh
    Đôi bên lân quốc không xâm lấn
    Ai bỗng lừa ai để chiếm thành
    Bao năm đất nước bình yên lắm
    Ai nỡ gây chi một vết hằn
    Sử xanh còn đó trêu tên tuổi
    Phụ tình lấy nước được gì chăng
    Đánh bại được Triệu Việt Vương, Lý Phật Tử lên ngôi vua, ông cho mời hai anh em Trương Hống, Trương Hát làm quan cho mình, nhưng hai anh em không đồng ý về ở ẩn trên núi Phù Long. Lý Phật Tử bèn cho người lùng bắt, hai anh uống thuộc độc, thà chết vẫn trung thành với Triệu Việt Vương.Nhận định về Lý Phật Tử, sử thần Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt sử ký toàn thư như sau:“Lấy bá thuật mà xét thì Hậu [Lý] Nam Đế đánh Triệu Việt Vương là đắc kế, lấy vương đạo mà xét thì việc ấy đã từng không bằng chó lợn. Sao thế? Là vì khi Tiền Lý Nam Đế ở động Khuất Lạo đem việc quân ủy cho Triệu Việt Vương. Việt Vương thu nhặt tàn quân giữ hiểm ở Dạ Trạch bùn lầy, đương đầu với Trần Bá Tiên là người hùng một đời, cuối cùng bắt được tướng của y là Dương Sàn. Tiên, người phương Bắc, phải lui quân. Bấy giờ vua [Hậu Nam Đế] trốn trong đất Di [Lạo], chỉ mong thoát khỏi miệng hùm mà thôi. May mà Bá Tiên về Bắc, [Lý] Thiên Bảo chết, mới đem quân đánh [Triệu] Việt Vương, dùng mưu gian trá xin hòa, kết làm thông gia. Việt Vương lấy lòng thành đối đãi, cắt đất cho ở, những việc làm của Việt Vương đều là chính nghĩa, giao hảo phải đạo, thăm viếng phải thời, há chẳng phải là đạo trị yên lâu dài hay sao ? Thế mà [Hậu Nam Đế] lại dùng mưu gian của Nhã Lang, vứt bỏ chính đạo nhân luân, kíp tham công lợi mà diệt nhân nghĩa, đánh cướp lấy nước, tuy rằng lấy được, mà Nhã Lang thì chết trước, bản thân cũng không khỏi làm tù, có lợi gì đâu?”Lý Phật Tử lên ngôi xưng là Lý Nam Đế, để phân biệt ông với Lý Bí nên lịch sử gọi là Hậu Lý Nam Đế. Từ đây Vạn Xuân có được cảnh thái bình 30 năm.
    Trong nước không có người…

    Trần Bá Tiên sau khi về nước dẹp hết đám phản loạn trong nước, lên ngôi lập ra nhà Trần (lịch sử gọi là nhà Nam Trần), xưng là Trần Vũ Đế. Tuy nhiên sau 2 năm lên ngôi thì Trần Vũ Đế bị bệnh rồi mất.Năm 589, nhà Tùy diệt nhà Trần. Năm 602, Lệnh Hồ Ly theo lệnh của vua Tùy sai sứ sang Vạn Xuân thúc dục Lý Phật Tử sang chầu. Lý Phật Tử xin khất đến tháng 11 sẽ lên đường. Lệnh Hồ Ly vốn chỉ muốn ràng buộc Lý Phật Tử nên bằng lòng theo lời xin. Thế nhưng có người báo với vua Tùy rằng Lệnh Hồ Ly đã nhận tiền của Lý Phật Tử.Vua Tùy liền sai bắt Lệnh Hồ Ly rồi đưa quân sáng đánh Vạn Xuân. Thừa tướng Dương Tố tiến cử Lưu Phương thống lãnh 27 doanh quân sang đánh. Lưu Phương người Trường An, có tài làm tướng, ra kỷ luật quân binh rất nghiêm, ai vi phạm đều chém; nhưng Lưu Phương cũng rất nhân ái yêu thương binh sĩ, ai ốm đau cũng đến hỏi thăm và ưu tiên cho họ; vì thế mà quân sĩ vừa mến lại vừa sợ uy.Quân Tùy tấn công Cổ Loa. (Tranh minh họa – Tranh của họa sĩ Đức Hòa trong bộ “Lịch sử Việt Nam bằng tranh” – Sử dụng dưới sự đồng ý của tác giả)Quân Tùy đến núi Ô Long (tức núi Tụ Long trước đây thuộc tỉnh Hà Giang, nay thuộc Vân Nam, Trung Quốc) thì gặp quân Vạn Xuân. Lưu Phương đánh tan quân binh Vạn Xuân tại đây rồi kéo đến thành Cổ Loa đánh Lý Phật Tử. Trong thành Lý Phật Tử sợ hãi xin hàng. Nước Vạn Xuân bị mất.Sử thần Ngô Sĩ Liên bàn rằng:“Nam – Bắc mạnh yếu đều có từng lúc. Đương khi phương Bắc [22b] yếu thì ta mạnh, phương Bắc mạnh thì ta cũng thành yếu. Thế lớn trong thiên hạ là như vậy. Phàm kẻ có nước phải sửa sang giáp binh, chỉnh đốn xe cộ quân lính, phòng bị việc bất ngờ, đặt hiểm để giữ nước, lấy lễ mà thờ nước lớn, lấy nhân mà vỗ nước nhỏ. Ngày nhàn rỗi thì dạy điều hiếu, đễ, trung, tín để cho người trong nước biết rõ cái nghĩa kính thân người trên, chịu chết cho người trưởng. Khi có họa xâm lăng thì phải dùng lời văn để sửa đổi ý định của họ, dùng lời nói mà bảo họ, lấy lễ vật ngọc lụa mà biếu cho họ. Như thế mà vẫn không tránh được, thì dù đến khốn cùng cũng phải quay lưng vào thành mà đánh một trận, thề tử thủ cùng với xã tắc mất còn, rồi sau mới không hổ thẹn. Lẽ nào mới thấy quân giặc đến cõi, chưa xáp binh đao, đã sợ hãi xin hàng ! Vua đã hèn nhát mà tướng văn, tướng võ đương thời không ai từng có một lời nào nói đến, có thể bảo là trong nước không có người vậy!”
    *******
    Lịch sử 58 năm của Vạn Xuân, từ năm 544 khi Lý Bí đánh bại quân Lương, lập ra nước Vạn Xuân, cho đến năm 602, khi Lý Phật Tử đầu hàng, có hai hình ảnh cảm động được lưu lại:Đó là hình ảnh nữ tướng Phạm Thị Toàn ra Bắc đánh quân Lương, vào Nam đánh quân Lâm Ấp, lần nào cũng dũng mãnh tiên phong lập công lớn. Nhưng khi đất nước thái bình, Lý Nam Đế ngỏ lời phong vương phi, thì bà lại khéo léo từ chối về quê dựng chùa đi tu.Một hình ảnh khác là Triệu Việt Vương thao lược đánh bại quân Lương, nhớ tình Lý Bí mà không xưng đế, vì con của cố nhân mà nương tay, vì nhân nghĩa thái bình mà chia thêm đất cho Lý Phật Tử.Trần Hưng
    Nguyễn Ngọc Hùng

 

 

Quyền viết bài

  • Bạn không thể tạo chủ đề mới
  • Bạn không thể gửi trả lời
  • Bạn không thể gửi đính kèm
  • Bạn không thể sửa bài viết của bạn
  •